Seyreltme Hesaplayıcı

Çözelti seyreltmelerini C1V1=C2V2 formülüyle hesaplayın. Başlangıç derişimi ve hacmini girerek gereken çözelti hacmini ve son derişimi laboratuvar için hassasça belirleyin.

Nasıl Kullanılır

  1. Değerleri girin

    Gerekli alanları doldurun.

  2. Hesapla butonuna tıklayın

    Hesapla butonuna basarak sonuçları alın.

  3. Sonuçları inceleyin

    Sonuçları görüntüleyin ve gerekirse paylaşın.

Seyreltme nedir?

Seyreltme (dilution), derişik bir çözeltiye çözücü (genellikle saf su) ekleyerek birim hacimdeki çözünen miktarını, yani derişimi düşürme işlemidir. Önemli olan nokta, çözücü eklense bile çözünenin mutlak miktarının değişmemesidir. Yalnızca toplam hacim arttığı için aynı miktardaki çözünen daha geniş bir alana yayılır ve derişim düşer.

Nerede kullanılır?

  • Laboratuvar: stok çözeltiden (stock solution) istenen çalışma derişiminde çözelti hazırlarken
  • Tıp ve klinik: enjeksiyonları ve ayıraçları reçetelenen derişime ayarlarken
  • Kimyasal ve çevresel analiz: numune çok derişik olup ölçüm aralığını aştığında kademeli seyreltme

Bu hesaplayıcı, başlangıç derişimi (C1), başlangıç hacmi (V1), son derişim (C2) ve son hacim (V2) değerlerinden üçünü girdiğinizde kalan birini otomatik olarak geriye doğru hesaplar ve ayrıca eklemeniz gereken çözücü miktarını da söyler.

Hesaplama formülü

Seyreltmenin temel ilkesi C1 × V1 = C2 × V2 şeklindedir. İki taraf da 'çözünen miktarını' ifade ettiğinden, bu değer seyreltme öncesi ve sonrasında korunur.

  • C1: başlangıç (seyreltme öncesi) derişimi
  • V1: başlangıç hacmi = kullanılan stok çözelti miktarı
  • C2: son (seyreltme sonrası) derişim
  • V2: son hacim

Örnek hesaplama

10M stok çözeltiden 2M çözelti hazırlamak istiyor ve 50 mL stok kullanıyorsanız, son hacim V2 = C1 × V1 / C2 = 10 × 50 / 2 = 250 mL olur. Dolayısıyla eklenecek çözücü miktarı V2 - V1 = 250 - 50 = 200 mL olur. Ancak C1 ile C2 ve V1 ile V2 birimleri sırasıyla aynı olmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Seyreltme nedir?
Seyreltme (dilution), bir çözeltiye çözücü (genellikle su) ekleyerek derişimini düşürme işlemidir. Çözünenin toplam miktarı değişmez, yalnızca toplam hacim arttığı için derişim azalır.
Seyreltme formülü C1V1=C2V2 nedir?
C1V1=C2V2, seyreltme öncesi derişim (C1) × hacim (V1) değerinin, seyreltme sonrası derişim (C2) × hacim (V2) değerine eşit olduğunu belirtir. Çözünen miktarının değişmemesi ilkesine dayanır; dört değerden üçü bilindiğinde kalan biri bulunabilir.
Eklenmesi gereken çözücü miktarını nasıl hesaplarım?
Eklenecek çözücü miktarını bulmak için son hacimden (V2) başlangıç hacmini (V1) çıkarın. Örneğin V2 250 mL ve V1 50 mL ise, 250 - 50 = 200 mL çözücü (su) eklersiniz.
Hem molariteyi hem de yüzde derişimi kullanabilir miyim?
Evet, molarite (M), kütle yüzdesi (%) veya hacim yüzdesi (v/v%) gibi herhangi bir derişim birimini kullanabilirsiniz. Ancak sonucun doğru olması için C1 ile C2 aynı birimde, V1 ile V2 de aynı birimde olmalıdır.
Birimleri gerçekten aynılaştırmak gerekir mi?
Evet. Birimler denklemin iki tarafında sadeleşip kaybolduğundan, C1 ile C2 farklı derişim birimleri veya V1 ile V2 farklı hacim birimleri (mL, L) kullanırsa sonuç yanlış olur. Değerleri girmeden önce birimleri eşitleyin.
Seri seyreltmeyi (Serial Dilution) nasıl hesaplarım?
Seri seyreltme her adımda C1V1=C2V2 ifadesini tekrar tekrar uygular. Örneğin art arda üç 1:10 seyreltme, 1:1000'lik bir son seyreltme oranı verir; bu da eser miktardaki derişimleri hassas biçimde hazırlamak için kullanışlıdır.
Seyreltme faktörünü (dilution factor) nasıl bulurum?
Seyreltme faktörü, son hacmin başlangıç hacmine bölümüdür (V2/V1) ve derişim oranına (C1/C2) da eşittir. Örneğin 50 mL'yi 250 mL'ye seyreltmek 5 kat faktör verir; yani derişim 1/5'e iner.
Asitleri seyreltirken dikkat edilmesi gerekenler var mı?
Derişik sülfürik asit gibi kuvvetli asitleri seyreltirken her zaman 'asidi suya yavaşça eklemeniz' gerekir. Tersini yapmak, açığa çıkan ısı nedeniyle çözeltinin sıçramasına yol açabilir ki bu tehlikelidir. Hesaplanan değerlerin yanı sıra her zaman laboratuvar güvenlik kurallarına uyun.
2026 fiziksel sabitler

İlgili Hesap Makineleri